Gecelik snapshot Context’in en sessiz çalışan parçası. Her gece alınır, geri yükleme geçmişi görünür, temiz bir cihazda kurtarma yolu var. Üç cümle de doğru ve üçü birlikte “yedeğin var” anlamına gelmiyor.
Snapshot’ın karşıladığı kayıp
Bir çalışma alanında veri üç yoldan kaybolur. Yanlış şeyi silersin. Bir düzenleme sayfayı beklemediğin hâle sokar. Ya da bir dosya bozulur ve açılmaz.
Snapshot üçünü de karşılıyor, çünkü üçünde de cihaz yerinde duruyor. Dünkü hâli geri yükler, on dakikalık işi kaybeder, devam edersin. Geri yükleme geçmişinin görünür olması burada asıl mesele: hangi tarihe döndüğünü bilmeden geri yükleme yapmak, kaybı tarih değiştirerek büyütmenin yoludur.
Karşılamadığı kayıp
Dördüncü bir kayıp var: cihazın kendisi. Çalınır, düşer, diski ölür, bir bardak su her şeyi bitirir.
Gecelik snapshot aynı cihazın üzerinde duruyor. Dördüncü senaryoda snapshot da gidiyor. Bu bir kusur sayılmaz; sync kapalı geldiği için hiçbir şey kendiliğinden dışarı çıkmıyor ve verinin cihazdan çıkmaması, verinin cihazla birlikte gitmesini de kapsıyor. Aynı kararın iki yüzü.
“Temiz bir cihazda kurtarma” nereye kadar
Kurtarma yolu, elinde snapshot dosyası varken yeni bir makinede çalışma alanını ayağa kaldırır. Koşul cümlenin ilk yarısında saklı: elinde snapshot dosyası varken.
O dosya, sen bir yere kopyalamadıkça eski cihazın diskinde duruyor. Yeni makinedeki kurtarma, eskisinden çıkarabildiğin bir şeyi geri koymak demek. Disk okunmuyorsa geri konacak bir şey yok.
Yedeğin başladığı yer
Yedeklemenin tek kuralı var ve teknik olmayan bir kural: kopya, koruduğu şeyle aynı kaderi paylaşmamalı. Aynı diskteki snapshot, aynı çantadaki harici disk, aynı evdeki iki bilgisayar. Üçü de tek bir olayla birlikte gider.
Context’te bunun pratik karşılığı Markdown dışa aktarma. Çalışma alanını düz metin olarak dışarı alırsın; dosya senin dosyandır, uygulama silinse bile okunur. Kasa yedeği ayrıca dışa aktarılabiliyor. O dosyayı makinenin dışında bir yere koyduğun anda gerçekten bir yedeğin olur.
Pratik bölüşüm
Snapshot ve dışa aktarma farklı işler yapıyor, ikisi de bu yüzden duruyor:
- Gecelik snapshot: kendi hatana karşı. Günlük, otomatik, aynı cihazda.
- Markdown dışa aktarma: cihaza karşı. Elle, seyrek, başka bir yerde.
Seyrekliği abartma. Ayda bir dışa aktarma, en kötü ihtimalle bir aylık iş kaybı demektir; aralığı kendi çalışma temponu bilerek seç. Sync’i açarsan ikinci bir kopya daha oluşur, ama sync bir yedekleme özelliği olarak tasarlanmadı: bir cihazda sildiğin şey diğerinde de siliniyor.
“Yedeğim var mı” sorusunun cevabı snapshot’ın çalışıp çalışmadığında durmuyor. En son ne zaman bu makinenin dışına bir dosya koyduğunda duruyor.